Du Lịch

Phú Lễ – làng nghề trăm tuổi ở Bến Tre

Cách TP HCM chưa tới 2 giờ chạy xe, làng nghề Phú Lễ, huyện Ba Tri, tỉnh Bến Tre là điểm tới quyến rũ khách du hý bởi những điệu ca và món nghề rực rỡ của miền Tây Nam Bộ. 

Nếu có cơ hội tới Bến Tre, bạn hãy ghé qua làng nghề Phú Lễ để mày mò thêm về văn hóa đặc biệt ở đây.

Nghe hát sắc bùa lúc đan lát

Hát sắc bùa ở Phú Lễ, huyện Ba Tri – Bến Tre có mặt trên thị trường vào khoảng giữa thế kỷ 18, còn đó cho tới những 5 đầu thập kỷ 70 của thế kỷ 20. Xuất phát từ xã Phú Lễ, hát sắc bùa Bến Tre đã lan tỏa qua các xã khác, địa bàn hoạt động mạnh nhất là các xã của huyện Ba Tri và huyện Giồng Trôm. Ảnh: Mỹ Phượng.

Hiếm có nơi nào còn giữ được nét văn hóa truyền thống đàn ca đi đôi với lao động như ở Phú Lễ. Hát sắc bùa là loại hình sinh hoạt của cư dân nông nghiệp, mang tính nghi lễ và thường diễn ra vào dịp Tết Nguyên Đán để cầu may, chúc phúc cho gia chủ. Ngoài ra, hát sắc bùa cũng được trình diễn khi mà lao động để khơi dậy ý thức làm việc cho bà con dân làng ở Bến Tre.  

Hát sắc bùa có 2 phần, phần mang tính nghi lễ và phần giúp vui. Phần nghi lễ gồm trấn bùa, dùng lời ca tiếng hát và tấm bùa để trấn ma tà. Còn sau ấy là phần hát giúp vui chúc tụng, đặc trưng chúc tụng các nghề của gia chủ như làm đồng, dệt vải. 

Các nhà nghiên cứu cho rằng, hát sắc bùa có xuất xứ từ miền Trung do những lưu dân trong giai đoạn di trú vào Nam đã mang theo. Tuy nhiên, theo ông Lư Văn Hội, Phó chủ tịch Hội di sản văn hóa, Giám đốc Cơ quan sưu tầm tỉnh Bến Tre, hát sắc bùa Phú Lễ có nét đặc trưng hơn hát sắc bùa Quảng Ngãi, ở chỗ có thêm cây đàn cò làm cho âm thanh điệu nhạc của bài ca có phần sinh động hơn. 

Cuối 5 ngoái, UBND xã Phú Lễ, huyện Ba Tri, tổ chức lễ ra mắt đội hát sắc bùa. Trong ấy có 2 đội: đội người bự và đội học trò. Đội hát sắc bùa xã Phú Lễ được thành lập có 21 thành viên và thường xuyên trình diễn các dịp lễ, Tết và những dịp giao lưu văn hóa của địa phương. Khách du hý lúc đến thăm quan làng Phú Lễ cũng sẽ có dịp được chiêm ngưỡng và thưởng thức những cái hay của hát sắc bùa trong lao động. 

Hồ men nấu rượu với 36 vị thuốc nam- bắc

Hiện nay, trong số 500 hộ dân ở xã Phú Lễ, duy nhất còn ông Ba Dân (82 tuổi) và con trai ông đang giữ bí quyết làm hồ men từ 36 vị thuốc nam bắc. Ảnh: Mỹ Phượng.

Hiện nay, trong số 500 hộ dân ở xã Phú Lễ, độc nhất còn ông Ba Dân (82 tuổi) và đàn ông ông đang giữ cách thức làm hồ men từ 36 vị thuốc ta – bắc. Ảnh: Mỹ Phượng.

Kế bên nghề đan đát mây tre đan với nhiều thành phầm sử dụng trong sinh hoạt và lao động hàng ngày, nghề nấu rượu nếp truyền thống tại Phú Lễ cũng được rất nhiều du khách ân cần. 

Hiện nay, xã Phú Lễ có hơn 90 hộ dân chuyên kháp rượu. Điểm đặc trưng của rượu truyền thống Phú Lễ nằm ở bài hồ men bí truyền từ 36 vị thảo mộc bắc – nam. 36 vị thảo mộc được tán nhuyễn rồi trộn lẫn với cám hoặc gạo nếp Ba Tri hình thành 1 loại hồ men đặc biệt của rượu làng nghề. Ngoài ra, hồ men còn được trộn với các loại phụ gia như rau răm, ớt, giềng, lá trầu,… để hình thành hương vị riêng cho rượu. 

Phó Bí thơ tỉnh Bến Tre, ông Phan Văn Mãi san sẻ: “Văn hóa uống rượu Phú Lễ là văn hóa đời sống, kết nối lễ nghĩa, sự an toàn và kết giao”. Rượu truyền thống nơi đây có “chất men” làm du khách si mê và thêm yêu Phú Lễ, tới 1 lần vững chắc sẽ quay về.  

Người dân địa phương cũng tận dụng bã hèm sau lúc nấu rượu để nuôi các loại gia súc, gia cầm như bò, gà,… làm cho những món ăn ở đây có độ thơm và dai thiên nhiên. Về với Phú Lễ, Ba Tri, du khách cũng sẽ được thưởng thức món xôi nếp dừa gà bùi bùi và thơm ngậy được nấu từ nếp Ba Tri và các món ăn từ bò, gà, mực đặc sản ở địa phương.

Nghe hát bội ở đình làng

Đình làng Phú Lễ có khu vực sân hát bội mỗi dịp Tết đến Xuân về. Ảnh: Mỹ Phượng.

Đình làng Phú Lễ có khu vực sân hát bội mỗi dịp Tết tới Xuân về. Ảnh: Mỹ Phượng.

Đình Phú Lễ là 1 trong số 4 di tích kiến trúc nghệ thuật nổi trội của huyện Ba Tri. Đây là ngôi đình đặc biệt của văn hóa Nam bộ được xây dựng để hoài tưởng các vị tiền nhân đã khai hoang, khẩn hoang lập nghiệp tại vùng đất này. Điểm dị biệt của đình Phú Lễ là vào ngày Tết hoặc Lễ hội cúng đình (Lễ Kỳ Yên) được diễn ra vào 18 và 19/3 âm lịch hàng 5, ngay trước đình sẽ tổ chức hát bội.

Trong lần đầu được thăm quan đình Phú Lễ, tấn sĩ sử học Hãn Nguyên Nguyễn Nhã cho biết: “Cái hay nhất của đình Nam bộ là có nơi để hát bội, ko chỉ có mục tiêu tiêu khiển như ở đình làng miền bắc nhưng mà còn giáo dục những nếp sống, cách làm người và đạo lý truyền thống cho con em trong làng”..  

Do chiến tranh và thời kì, các công trình kiến trúc và các hiện vật bài trí bên trong đã bị xuống cấp mà những phần căn bản về kiến trúc vẫn còn nguyên, đặc trưng những tác phẩm nghệ thuật điêu khắc gỗ sơn son, thếp vàng còn lưu giữ được tới bữa nay. Nhiều nhà nghiên cứu đã chỉ ra đình Phú Lễ là đình có quy mô bự và hấp dẫn nhất của các làng quê ven biển Bến Tre. Nét đẹp của đình 1 phần còn do phong cảnh tự nhiên bên ngoài. Khuôn viên của đình khá rộng, trải ra trên khu đất giồng khô ráo, với hàng trăm cây cổ thụ toả bóng. Đây là 1 ko gian lý tưởng để du khách cảm nhận vẻ yên bình nơi làng quê Tây Nam Bộ. 

Xem thêm: Miền Tây bình an trong mắt khách nước ngoài

Mỹ Phượng

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Back to top button