Văn mẫu lớp 9: Phân tích sự hài hòa giữa thiên nhiên và con người trong Đoàn thuyền đánh cá

Nội Dung Bài Viết

Văn mẫu lớp 9: Phân tích sự hài hòa giữa thiên nhiên và con người trong Đoàn thuyền đánh cá

Bài thơ Đoàn thuyền đánh cá của Huy Cận đã thể hiện rõ nét sự gắn kết, hài hòa giữa thiên nhiên và con người lao động trong thời đại mới. Với 2 bài văn mẫu, kèm theo dàn ý chi tiết sẽ giúp các em hiểu sâu sắc hơn.

Bài thơ Đoàn thuyền đánh cá ngợi ca những con người lao động cần cù, gan góc, ngày đêm làm giàu cho đất nước. Mời các em cùng theo dõi bài viết dưới đây để chuẩn bị thật tốt kiến thức Ngữ văn 9, ôn thi vào lớp 10 hiệu quả.
Đề bài: Những chi tiết khắc họa hình ảnh đẹp tráng lệ, thể hiện sự hài hòa giữa thiên nhiên và con người lao động trên biển cả trong bài Đoàn thuyền đánh cá của Huy Cận.
Dàn ý Sự tráng lệ, hài hòa giữa thiên nhiên và con người trong Đoàn thuyền đánh cá
1. Mở bài
Giới thiệu chung về tác giả Huy Cận, bài thơ Đoàn thuyền đánh cá
2. Thân bài
Trình bày những chi tiết khắc họa sự tráng lệ, hài hòa giữa thiên nhiên và con người trong bài thơ.
Phân tích những chi tiết ấy để thấy rõ được điều ấy
3. Kết bài
Nêu cảm nhận của em về những chi tiết đó.
Sự hài hòa giữa thiên nhiên và con người trong Đoàn thuyền đánh cá – Mẫu 1
Mở đầu bài thơ là cảnh tượng vừa rộng lớn lại vừa gần gũi với con người do một liên tưởng so sánh thú vị của nhà thơ:
Mặt trời xuống biển như hòn lửaSóng đã cài then, đêm sập cửa.
Cảm hứng vũ trụ quen thuộc của thơ Huy Cận với những so sánh, liên tưởng bất ngờ, thú vị: mặt trời như một hòn lửa đỏ rực khổng lồ. Những lượn sóng dài như những then cài, đang cài then và đêm tối bao trùm trời đất như hai cánh cửa vĩ đại đang sập lại. Vũ trụ thiên nhiên như một ngôi nhà vĩ đại mà tạo hóa đã ban tặng cho con người. Từ đó, tác giả đã tạo ra một hình ảnh khỏe, lạ mà thật từ sự gắn kết ba sự vật và hiện tượng: cánh buồm, gió khơi và câu hát của người đánh cá:
Câu hát căng buồm cùng gió khơi
Câu hát là niềm vui, sự phấn chấn của người lao động như đã có một sức mạnh vật chất để cùng với ngọn gió làm căng buồm cho con thuyền lướt nhanh ra khơi, bắt đầu công việc đánh cá không ít khó khăn vất vả. Đó là khí thế hăm hở và đầy hào hứng của những con người yêu nghề, yêu biển.
Cảm hứng lãng mạn khiến nhà thơ phát hiện những vẻ đẹp của cảnh đánh cá giữa biển đêm, trong niềm vui phơi phới, khỏe khoắn của người lao động làm chủ công việc của mình:
Thuyền ta lái gió với buồm trăng,Lướt giữa mây cao với biển bằng,Ra đậu dặm xa dò bụng biển,Dàn đan thế trận lưới vây giăng.
Con thuyền đánh cá vốn nhỏ bé trên biển cả bao la giờ đây qua cái nhìn của nhà thơ trở nên lớn lao, kì vĩ và ngang tầm vũ trụ. Một con thuyền đặc biệt có gió là người cầm lái, còn trăng là cánh buồm, gợi lên sự nhịp nhàng, hòa quyện của đoàn thuyền với biển trời. Tầm vóc của con người và đoàn thuyền đã được nâng lên, hòa nhập vào kích thước của thiên nhiên, vũ trụ. Hình ảnh thơ thật lãng mạn, bay bổng và con người có tâm hồn cũng thật vui vẻ, phơi phới niềm vui.
Nhưng đây không phải là cuộc du ngoạn bằng thuyền mà đây là một cuộc chiến đấu thực sự để giành lấy từ bàn tay thiên nhiên những của cải, tài nguyên bằng tất cả sức lực, trí tuệ của con người:
Dàn đan thế trận lưới vây giăng,Ta hát bài ca gọi cá vào,Gõ thuyền đã có nhịp trăng cao.Sao mờ, kéo lưới kịp trời sáng,Ta kéo xoăn tay chùm cá nặng.
Công việc lao động nặng nhọc của người đánh cá đã thành bài ca đầy niềm vui, nhịp nhàng cùng thiên nhiên. Hình ảnh thiên nhiên đẹp, lộng lẫy và rực rỡ được thể hiện qua các loài cá trên biển:
– Cá thu biển Đông như đoàn thoiĐêm ngày dệt biển muôn luồng sáng
– Cá song lấp lánh đuốc đen hồng,Cái đuôi em quẫy trăng vàng chóe.Vẩy bạc đuôi vàng lóe rạng đông.
– Mắt cá huy hoàng muôn dặm phơi
Những đoàn cá thu dày đặc lướt đi trong biển. Những đàn cá lướt trong sóng nước tạo nên những luồng sáng trắng loang loáng như dệt biển. Cá vào lưới dày đặc mà tưởng như cá dệt lưới vậy. Cá song đêm xuống thường nổi lên mặt biển hàng đàn cho đến lúc rạng đông. Cá song thường có màu sắc rất sặc sỡ. Trên nền da sẫm có nhiều đốm vằn đỏ hồng như lửa, như những ngọn đuốc đỏ rực sáng lên giữa đêm trăng sao, vẻ đẹp hư ảo, lạ kì. Tôn lên vẻ đẹp rực rỡ, kì diệu của biển cả là sắc màu của những đuôi cá, vây cá, mắt cá với những màu sắc rực rỡ. Trong đêm sao lung linh, những con cá quăng mạnh những chiếc đuôi vẫy nước làm ánh trăng “lấp lánh vàng chóe sáng lên giữa biển đêm. Khi những mẻ lưới nặng trĩu được những bắp tay cuồn cuộn săn chắc kéo lên khỏi mặt nước, những con cá nhảy nhót trong lưới, vảy, đuôi phản chiếu ánh sáng những sắc màu rực rỡ cùng với ánh hồng rực rỡ, tinh khiết của bình minh khiến cho bức tranh có những gam màu tươi sáng, lộng lẫy đến kì lạ: vẩy bạc đuôi vàng lóe rạng đông Lưới xếp buồm lên đón nắng hồng. Những hình ảnh này có vẻ đẹp của tranh sơn mài lung linh, huyền ảo, được sáng tạo bằng liên tưởng, tưởng tượng bay bổng từ sự quan sát hiện thực. Trí tưởng tượng của nhà thơ quả là kì diệu, bút pháp lãng mạn của nhà thơ quả là bay bổng, điều đó đã chắp cánh cho hiện thực trở nên kì ảo, làm giàu thêm cái đẹp vốn có trong tự nhiên.
Đoàn thuyền đánh cá là một bài ca lao động hứng khởi, hào hùng. Nhà thơ ca ngợi biển cả mênh mông – nguồn tài nguyên bất tận của Tổ quốc, ngợi ca những con người lao động cần cù, gan góc, ngày đêm làm giàu cho đất nước. Công việc lao động đánh cá của ngư dân Quảng Ninh trên biển Hạ Long được miêu tả trong sự thống nhất hòa quyện với thiên nhiên trời biển, trăng sao bát ngát, kì vĩ và bay bổng. Cảm hứng thiên nhiên, vũ trụ hòa hợp với cảm hứng lao động đã tạo nên vẻ đẹp riêng của bài thơ.
Sự hài hòa giữa thiên nhiên và con người trong Đoàn thuyền đánh cá – Mẫu 2
“Tập làm chủ, tập làm người xây dựngDám vươn mình cai quản lại thiên nhiên”
Đó là những câu thơ vô cùng ý nghĩa về hình ảnh những con người lao động mới khi đất nước đang xây dựng trong thi phẩm “Mùa thu tới” của nhà thơ Tố Hữu. Hình ảnh những con người ấy đã trở thành một niềm tự hào, một nguồn cảm hứng bất tận cho rất nhiều những tác giả. Một trong số đó là Huy Cận, ông đã sáng tác khúc ca “Đoàn thuyền đánh cá” để khắc họa hình ảnh những con người ấy. Trong tác phẩm, nổi bật lên những chi tiết vô cùng đặc sắc, tráng lệ, là sự kết hợp hài hòa giữa thiên nhiên và con người.
Mở đầu bài thơ chính là một bức tranh hoàng hôn tuyệt đẹp với hình ảnh vô cùng hùng vĩ, tráng lệ:
“Mặt trời xuống biển như hòn lửaSóng đã cài then đêm sập cửa”
Đó là một sự liên tưởng, tưởng tượng vô cùng thú vị. Mặt trời được ví như hòn lửa đỏ rực. Phép tu từ so sánh được sử dụng đem đến một bức tranh hoàng hôn vô cùng rực rỡ, tráng lệ, ấm áp. Câu thơ thứ hai lại sử dụng biện pháp ẩn dụ vô cùng tinh tế “Sóng – cài then”, “Đêm – sập cửa”. Tất cả thiên nhiên, vũ trụ đều tĩnh lặng, đi vào trạng thái nghỉ ngơi sau một ngày làm việc. Vũ trụ như một ngôi nhà. Tất cả biển cả bao la như ngôi nhà thứ hai với những người dân chài lưới.
Hai câu đầu tả cảnh thì tiếp đến hai câu sau của khổ thơ lại tả hình ảnh con người:
“Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơiCâu hát căng buồm cùng gió khơi”
Đây là một kết cấu tương xứng. Câu hát là niềm vui, sự phấn khởi của những con người lao động. Đây như một sức mạnh vô hình để thuyền ta căng buồm lướt gió khơi.
Cảm hứng, khí thế ấy tiếp tục được thể hiện qua cảnh đoàn thuyền đánh cá trong đêm trăng. Với những câu thơ vô cùng đặc sắc, giàu chất tạo hình:
“Thuyền ta lái gió với buồm trăngLướt giữa mây cao với biển bằngRa đậu dặm xa dò bụng biểnDàn đan thế trận lưới vây giăng”
Con thuyền giờ đây đã mang tầm vóc lớn lao. Thuyền có gió làm bánh lái, có trăng làm cánh buồm, “lướt giữa mây cao với biển bằng”, giữa mây trời và sóng nước. Con người cũng mang tầm vóc, tư thế làm chủ. Hình ảnh con người đã hòa nhập cùng với thiên nhiên, họ ở những vị trí trung tâm ra tận xa để dò bụng biển, dàn đan thế trận, bủa lưới vây giăng. Công việc ấy như một cuộc chinh phục của con người với biển cả, thiên nhiên.
Sau đó là hàng loạt những chi tiết tiếp theo thể hiện sự gắn bó, hòa hợp của con người với thiên nhiên:
“Ta hát bài ca gọi cá vàoGõ thuyền đã có nhịp trăng cao…”“Sao mờ, kéo lưới kịp trời sángTa kéo xoăn tay chùm cá nặng…”
Hình ảnh những người dân đánh cá trong niềm vui, hứng khởi bằng những câu hát đầy hào hùng cho chúng ta thấy một niềm vui phơi phới trong lao động. Sao mờ, đêm tàn cũng là lúc người dân chài lưới kéo cá lên với sự khẩn trương, gấp gáp, vội vã.
Ngoài ra, một loạt những hình ảnh thiên nhiên đẹp, lộng lẫy, rực rỡ được thể hiện qua bức tranh về những loài cá trên biển:
“Cá thu biển Đông như đoàn thoiĐêm ngày dệt biển muôn luồng sáng…”
“Cá song lấp lánh đuốc đen hồngCái đuôi em quẫy trăng vàng chóeVẩy bạc đuôi vàng lóe rạng đông…”
Tất cả hình ảnh, âm thanh, màu sắc hài hòa tạo nên một bức tranh thiên nhiên tuyệt đẹp về các loài cá trên biển khơi và tạo nên một vẻ đẹp lung linh, huyền ảo trên nền sông nước bao la.
Bài thơ nói chung và những chi tiết đặc sắc thể hiện sự tráng lệ, hài hòa của thiên nhiên và con người nói riêng đã khắc họa một bức tranh thiên nhiên hài hòa với bức tranh lao động của con người trên biển khơi bao la.

#Văn #mẫu #lớp #Phân #tích #sự #hài #hòa #giữa #thiên #nhiên #và #con #người #trong #Đoàn #thuyền #đánh #cá

Bài thơ Đoàn thuyền đánh cá của Huy Cận đã thể hiện rõ sự gắn bó, hòa quyện giữa thiên nhiên và người lao động trong thời đại mới. Với 2 bài văn mẫu kèm theo dàn ý chi tiết sẽ giúp các em hiểu sâu hơn.

Bài thơ “Đoàn thuyền đánh cá” ca ngợi những con người cần cù, dũng cảm ngày đêm làm giàu cho đất nước. Mời các bạn cùng theo dõi bài viết dưới đây để chuẩn bị tốt môn Ngữ Văn 9, ôn thi vào lớp 10 hiệu quả.

Thảo luận: Những chi tiết miêu tả hình ảnh tráng lệ, thể hiện sự hòa quyện giữa thiên nhiên và con người lao động trên biển cả trên đoàn thuyền đánh cá Huy Cận.

Lược đồ Sự kỳ vĩ và hài hòa giữa thiên nhiên và con người trên đoàn thuyền đánh cá

1. Khai giảng lớp

  • Giới thiệu chung về tác giả Huy Cận bài thơ Đoàn thuyền đánh cá

2. Cơ thể

  • Nêu những chi tiết gợi tả sự kì vĩ và hài hoà giữa thiên nhiên và con người trong bài thơ.
  • Xem lại các chi tiết này để thấy rõ

3. Kết luận

  • Hãy cho tôi biết cảm nhận của bạn về những chi tiết này.

Sự hài hòa giữa thiên nhiên và con người trong đoàn tàu đánh cá – Mẫu 1

Mở đầu bài thơ là cảnh rộng rãi, gần gũi của con người, được nhà thơ so sánh thú vị:

Mặt trời lặn trên biển như một ngọn lửa
Sóng đã cài then, màn đêm gõ cửa.

Cảm hứng vũ trụ quen thuộc trong thơ Huy Cận với những so sánh, liên tưởng bất ngờ, thú vị: mặt trời như ngọn lửa khổng lồ đỏ rực. Sóng dài như tia chớp nối nhau, màn đêm bao trùm trời đất như hai cánh cửa lớn đóng sầm lại. Vũ trụ tự nhiên như một ngôi nhà vĩ đại mà tạo hóa đã ban tặng cho con người. Từ đó, tác giả đã tạo ra một hình ảnh mạnh mẽ, lạ nhưng thực từ sự kết hợp của ba sự vật, hiện tượng: cánh buồm, gió biển và bài hát của người đánh cá:

Bài ca gió đưa đôi bờ

Tiếng hát là niềm vui, niềm xúc động của người lao động như được tiếp thêm sức mạnh vật chất để chống chọi với sóng gió để đặt những cánh buồm để con thuyền nhanh chóng ra khơi, bắt đầu đánh bắt với muôn vàn khó khăn. Đây là không khí hăng say, hào hứng của những người yêu nghề, yêu biển.

Cảm hứng lãng mạn khiến nhà thơ phát hiện ra vẻ đẹp của cảnh đánh cá giữa biển về đêm, trong niềm vui khỏe khoắn của người lao động đang làm chủ công việc của họ:

Thuyền của tôi căng buồm với gió và buồm với trăng,
Đi thuyền giữa mây cao và biển phẳng,
Công viên xa để khám phá bụng của biển,
Dàn đan lưới vây.

Con thuyền đánh cá ngày xưa nhỏ bé giữa biển cả bao la nay qua con mắt của nhà thơ trở nên rộng lớn, kỳ vĩ, sánh ngang với vũ trụ. Một chiếc thuyền đặc biệt có gió ở đầu và mặt trăng như cánh buồm, gợi lên nhịp điệu của hạm đội và sự hòa hợp với biển trời. Tầm vóc của con người và con thuyền được nâng lên, hòa nhập với chiều kích của thiên nhiên và vũ trụ. Hình ảnh thơ thật lãng mạn, thanh mảnh, người thả hồn cũng phơi phới, phơi phới niềm vui.

Nhưng đây không phải là một chuyến đi thuyền mà là một cuộc đấu tranh thực sự để giành lấy của cải, tài nguyên từ bàn tay thiên nhiên bằng tất cả sức lực và trí tuệ của con người:

Chuỗi lưới kéo liền mạch,
Tôi hát một bài hát gọi cá,
Chạm vào thuyền có tiếng trăng đập lớn.
Những vì sao đang mờ dần, hãy kéo lưới cho kịp ánh nắng ban mai,
Tôi kéo tay con cá nặng.

Sự vất vả của người đánh cá đã biến thành một bản nhạc rộn ràng, hòa nhịp với thiên nhiên. Hình ảnh thiên nhiên tươi đẹp, rực rỡ và rực rỡ được thể hiện qua đàn cá dưới biển:

– Cá thu biển đông như đá cầu.
Đêm và ngày dệt nên biển ánh sáng

– Ngọn đuốc đỏ và đen phát sáng với ngọn đuốc,
Đuôi tôi vẫy trăng vàng.
Những chiếc vảy đuôi vàng ánh bạc lấp lánh lúc rạng đông.

– Mắt cá đầy không khí.

Những đàn cá thu dày đặc trượt ra biển. Những đàn cá lướt trên sóng tạo ra những tia sáng trắng xóa như biển cả. Cá vào lưới với mật độ dày đặc đến nỗi trông giống như cá đan lưới. Cá mú đêm thường nổi lên mặt nước trong các trường cho đến rạng sáng. Cá mú thường có rất nhiều màu sắc sặc sỡ. Trên làn da ngăm đen có nhiều vệt đỏ hồng như lửa, như đuốc đỏ thắp sáng đêm trăng sao, đẹp huyễn hoặc đến lạ. Vẻ đẹp rực rỡ và huyền ảo của biển được tôn lên nhờ màu sắc của đuôi cá, vây và mắt cá sặc sỡ. Trong đêm đầy sao, cá vẫy đuôi khuấy động mặt nước làm cho ánh trăng “vàng rực giữa biển đêm. Khi những tấm lưới nặng trĩu được kéo lên khỏi mặt nước bởi những bắp tay rắn chắc, cá nhảy múa trong lưới. ”, vảy và đuôi phản chiếu ánh sáng có màu sắc sặc sỡ với màu hồng tươi, thuần khiết của cá. Bình minh làm cho hình ảnh tươi sáng và màu sắc tuyệt vời: vảy bạc, đuôi vàng tỏa sáng vào lúc bình minh. vẻ đẹp của những bức tranh sơn mài lung linh và giàu sức tưởng tượng, được tạo nên bởi sự liên tưởng và kỳ ảo từ sự quan sát thực tế. Trí tưởng tượng của nhà thơ thật lạ thường, bút pháp lãng mạn bay bổng của nhà thơ đã chắp cánh cho hiện thực trở nên kì diệu, làm phong phú thêm vẻ đẹp nội tại của thiên nhiên.

Đoàn thuyền đánh cá là một tác phẩm ca dao đầy cảm xúc và hào hùng. Nhà thơ ca ngợi biển cả bao la – nguồn tài nguyên vô tận của quê hương, ca ngợi những con người cần cù, dũng cảm ngày đêm làm giàu cho đất nước. Công việc đánh bắt của ngư dân Quảng Ninh trên vùng biển Hạ Long được miêu tả trong sự thống nhất và hài hòa với thiên nhiên, trời biển, trăng sao bao la, hùng vĩ và cao cả. Lấy cảm hứng từ thiên nhiên, vũ trụ hòa cùng cảm hứng tác phẩm đã tạo nên vẻ đẹp riêng.

Sự hài hòa giữa thiên nhiên và con người trong đoàn tàu đánh cá – Văn mẫu 2

“Học để làm chủ, học để xây dựng
Dám thử chế ngự thiên nhiên “

Đây là những câu thơ vô cùng ý nghĩa về hình ảnh người lao động thời mới xây dựng đất nước trong bài thơ “Mùa thu tới” của nhà thơ Tố Hữu. Hình ảnh những con người ấy đã trở thành niềm tự hào và là nguồn cảm hứng vô tận của nhiều tác giả. Một trong số đó là Huy Cận, ông đã sáng tác bài hát Đoàn thuyền đánh cá để khắc họa hình ảnh những con người ấy. Trong tác phẩm, nổi bật lên những chi tiết vô cùng đặc sắc, tráng lệ, là sự kết hợp hài hoà giữa thiên nhiên và con người.

Mở đầu bài thơ là hình ảnh tuyệt đẹp của buổi chiều tà với hình ảnh vô cùng hùng vĩ, tráng lệ:

“Mặt trời lặn trên biển như ngọn lửa
Sóng đã cài then đêm gõ cửa ”

Đó là một liên tưởng rất thú vị và tưởng tượng. Mặt trời được ví như một quả cầu lửa đỏ rực. Biện pháp tu từ so sánh được sử dụng để gợi lên hình ảnh một buổi hoàng hôn vô cùng tươi sáng, tráng lệ và ấm áp. Câu thơ thứ hai một lần nữa sử dụng những ẩn dụ vô cùng tinh tế “Sóng – chớp”, “Đêm – sập cửa”. Tất cả thiên nhiên, vũ trụ đều tĩnh lặng, nó bước vào trạng thái nghỉ ngơi sau một ngày làm việc. Vũ trụ giống như một ngôi nhà. Cả vùng biển bao la như quê hương của một ngư dân thứ hai.

Hai câu đầu tả cảnh, hai câu sau tả hình người:

“Con thuyền đánh cá lại ra khơi
Bài ca gió đưa đôi bờ ”

Đây là một âm mưu tỷ lệ thuận. Âm nhạc là niềm vui và cảm xúc của người lao động. Đây như một sức mạnh vô hình để con thuyền của chúng ta căng buồm trước gió.

Cảm hứng và không khí ấy tiếp tục được thể hiện qua cảnh đoàn thuyền đánh cá trong đêm trăng. Với những câu thơ vô cùng độc đáo và giàu trí tưởng tượng:

“Thuyền của tôi căng buồm với gió và căng buồm với mặt trăng
Lướt sóng giữa mây cao và biển phẳng
Công viên xa để khám phá bụng biển
Tập hợp các mạng bao vây “

Con thuyền bây giờ có một tầm vóc lớn. Thuyền có gió làm bánh lái, trăng làm buồm, “lướt giữa mây cao và biển phẳng”, giữa mây, trời và sóng. Con người cũng có tầm vóc và tư thế làm chủ. Hình ảnh con người hòa nhập với thiên nhiên, họ ở vị trí trung tâm, xa xôi để thăm dò bụng biển, đan lát trận địa, giăng lưới vây hãm. Công trình này giống như cuộc chinh phục biển cả và thiên nhiên của con người.

Sau đó là một số chi tiết tiếp theo thể hiện sự gắn bó và hòa hợp của con người với thiên nhiên:

“Tôi hát bài hát gọi cá
Đập thuyền có nhịp trăng cao … “
“Những vì sao đang mờ dần, hãy kéo lưới cho kịp bình minh
Tôi quàng tay ôm một mớ cá nặng … “

Hình ảnh người dân chài vui tươi, xúc động với những khúc ca hào hùng cho ta thấy được niềm vui trong công việc. Sao mờ, màn đêm buông xuống cũng là lúc những ngư dân kéo lưới khẩn trương, khẩn trương, gấp gáp.

Ngoài ra, qua hình ảnh đàn cá ở biển thể hiện hàng loạt hình ảnh thiên nhiên tươi đẹp, tươi sáng:

“Cá thu của biển đông như đá cầu.
Dệt biển ngày đêm bao tia sáng … “

“Cá mú tỏa sáng với chiếc đèn lồng đen và hồng
Đuôi tôi vẫy trăng vàng
Vảy bạc đuôi vàng óng ánh lúc rạng đông … “

Tất cả các điểm tham quan, âm thanh và màu sắc hài hòa tạo nên một hình ảnh thiên nhiên tuyệt đẹp của đàn cá giữa biển khơi và tạo nên vẻ đẹp lung linh, hư ảo trên khung cảnh sông nước bao la.

Đoạn thơ nói chung và những chi tiết đặc sắc thể hiện sự kỳ vĩ và hài hòa của thiên nhiên và con người nói riêng đã thể hiện một hình ảnh thiên nhiên hòa quyện với hình ảnh con người lao động giữa biển trời bao la.

Xem thêm

Văn mẫu lớp 9: Phân tích sự hài hòa giữa thiên nhiên và con người trong Đoàn thuyền đánh cá

Bài thơ Đoàn thuyền đánh cá của Huy Cận đã thể hiện rõ nét sự gắn kết, hài hòa giữa thiên nhiên và con người lao động trong thời đại mới. Với 2 bài văn mẫu, kèm theo dàn ý chi tiết sẽ giúp các em hiểu sâu sắc hơn.

Bài thơ Đoàn thuyền đánh cá ngợi ca những con người lao động cần cù, gan góc, ngày đêm làm giàu cho đất nước. Mời các em cùng theo dõi bài viết dưới đây để chuẩn bị thật tốt kiến thức Ngữ văn 9, ôn thi vào lớp 10 hiệu quả.
Đề bài: Những chi tiết khắc họa hình ảnh đẹp tráng lệ, thể hiện sự hài hòa giữa thiên nhiên và con người lao động trên biển cả trong bài Đoàn thuyền đánh cá của Huy Cận.
Dàn ý Sự tráng lệ, hài hòa giữa thiên nhiên và con người trong Đoàn thuyền đánh cá
1. Mở bài
Giới thiệu chung về tác giả Huy Cận, bài thơ Đoàn thuyền đánh cá
2. Thân bài
Trình bày những chi tiết khắc họa sự tráng lệ, hài hòa giữa thiên nhiên và con người trong bài thơ.
Phân tích những chi tiết ấy để thấy rõ được điều ấy
3. Kết bài
Nêu cảm nhận của em về những chi tiết đó.
Sự hài hòa giữa thiên nhiên và con người trong Đoàn thuyền đánh cá – Mẫu 1
Mở đầu bài thơ là cảnh tượng vừa rộng lớn lại vừa gần gũi với con người do một liên tưởng so sánh thú vị của nhà thơ:
Mặt trời xuống biển như hòn lửaSóng đã cài then, đêm sập cửa.
Cảm hứng vũ trụ quen thuộc của thơ Huy Cận với những so sánh, liên tưởng bất ngờ, thú vị: mặt trời như một hòn lửa đỏ rực khổng lồ. Những lượn sóng dài như những then cài, đang cài then và đêm tối bao trùm trời đất như hai cánh cửa vĩ đại đang sập lại. Vũ trụ thiên nhiên như một ngôi nhà vĩ đại mà tạo hóa đã ban tặng cho con người. Từ đó, tác giả đã tạo ra một hình ảnh khỏe, lạ mà thật từ sự gắn kết ba sự vật và hiện tượng: cánh buồm, gió khơi và câu hát của người đánh cá:
Câu hát căng buồm cùng gió khơi
Câu hát là niềm vui, sự phấn chấn của người lao động như đã có một sức mạnh vật chất để cùng với ngọn gió làm căng buồm cho con thuyền lướt nhanh ra khơi, bắt đầu công việc đánh cá không ít khó khăn vất vả. Đó là khí thế hăm hở và đầy hào hứng của những con người yêu nghề, yêu biển.
Cảm hứng lãng mạn khiến nhà thơ phát hiện những vẻ đẹp của cảnh đánh cá giữa biển đêm, trong niềm vui phơi phới, khỏe khoắn của người lao động làm chủ công việc của mình:
Thuyền ta lái gió với buồm trăng,Lướt giữa mây cao với biển bằng,Ra đậu dặm xa dò bụng biển,Dàn đan thế trận lưới vây giăng.
Con thuyền đánh cá vốn nhỏ bé trên biển cả bao la giờ đây qua cái nhìn của nhà thơ trở nên lớn lao, kì vĩ và ngang tầm vũ trụ. Một con thuyền đặc biệt có gió là người cầm lái, còn trăng là cánh buồm, gợi lên sự nhịp nhàng, hòa quyện của đoàn thuyền với biển trời. Tầm vóc của con người và đoàn thuyền đã được nâng lên, hòa nhập vào kích thước của thiên nhiên, vũ trụ. Hình ảnh thơ thật lãng mạn, bay bổng và con người có tâm hồn cũng thật vui vẻ, phơi phới niềm vui.
Nhưng đây không phải là cuộc du ngoạn bằng thuyền mà đây là một cuộc chiến đấu thực sự để giành lấy từ bàn tay thiên nhiên những của cải, tài nguyên bằng tất cả sức lực, trí tuệ của con người:
Dàn đan thế trận lưới vây giăng,Ta hát bài ca gọi cá vào,Gõ thuyền đã có nhịp trăng cao.Sao mờ, kéo lưới kịp trời sáng,Ta kéo xoăn tay chùm cá nặng.
Công việc lao động nặng nhọc của người đánh cá đã thành bài ca đầy niềm vui, nhịp nhàng cùng thiên nhiên. Hình ảnh thiên nhiên đẹp, lộng lẫy và rực rỡ được thể hiện qua các loài cá trên biển:
– Cá thu biển Đông như đoàn thoiĐêm ngày dệt biển muôn luồng sáng
– Cá song lấp lánh đuốc đen hồng,Cái đuôi em quẫy trăng vàng chóe.Vẩy bạc đuôi vàng lóe rạng đông.
– Mắt cá huy hoàng muôn dặm phơi
Những đoàn cá thu dày đặc lướt đi trong biển. Những đàn cá lướt trong sóng nước tạo nên những luồng sáng trắng loang loáng như dệt biển. Cá vào lưới dày đặc mà tưởng như cá dệt lưới vậy. Cá song đêm xuống thường nổi lên mặt biển hàng đàn cho đến lúc rạng đông. Cá song thường có màu sắc rất sặc sỡ. Trên nền da sẫm có nhiều đốm vằn đỏ hồng như lửa, như những ngọn đuốc đỏ rực sáng lên giữa đêm trăng sao, vẻ đẹp hư ảo, lạ kì. Tôn lên vẻ đẹp rực rỡ, kì diệu của biển cả là sắc màu của những đuôi cá, vây cá, mắt cá với những màu sắc rực rỡ. Trong đêm sao lung linh, những con cá quăng mạnh những chiếc đuôi vẫy nước làm ánh trăng “lấp lánh vàng chóe sáng lên giữa biển đêm. Khi những mẻ lưới nặng trĩu được những bắp tay cuồn cuộn săn chắc kéo lên khỏi mặt nước, những con cá nhảy nhót trong lưới, vảy, đuôi phản chiếu ánh sáng những sắc màu rực rỡ cùng với ánh hồng rực rỡ, tinh khiết của bình minh khiến cho bức tranh có những gam màu tươi sáng, lộng lẫy đến kì lạ: vẩy bạc đuôi vàng lóe rạng đông Lưới xếp buồm lên đón nắng hồng. Những hình ảnh này có vẻ đẹp của tranh sơn mài lung linh, huyền ảo, được sáng tạo bằng liên tưởng, tưởng tượng bay bổng từ sự quan sát hiện thực. Trí tưởng tượng của nhà thơ quả là kì diệu, bút pháp lãng mạn của nhà thơ quả là bay bổng, điều đó đã chắp cánh cho hiện thực trở nên kì ảo, làm giàu thêm cái đẹp vốn có trong tự nhiên.
Đoàn thuyền đánh cá là một bài ca lao động hứng khởi, hào hùng. Nhà thơ ca ngợi biển cả mênh mông – nguồn tài nguyên bất tận của Tổ quốc, ngợi ca những con người lao động cần cù, gan góc, ngày đêm làm giàu cho đất nước. Công việc lao động đánh cá của ngư dân Quảng Ninh trên biển Hạ Long được miêu tả trong sự thống nhất hòa quyện với thiên nhiên trời biển, trăng sao bát ngát, kì vĩ và bay bổng. Cảm hứng thiên nhiên, vũ trụ hòa hợp với cảm hứng lao động đã tạo nên vẻ đẹp riêng của bài thơ.
Sự hài hòa giữa thiên nhiên và con người trong Đoàn thuyền đánh cá – Mẫu 2
“Tập làm chủ, tập làm người xây dựngDám vươn mình cai quản lại thiên nhiên”
Đó là những câu thơ vô cùng ý nghĩa về hình ảnh những con người lao động mới khi đất nước đang xây dựng trong thi phẩm “Mùa thu tới” của nhà thơ Tố Hữu. Hình ảnh những con người ấy đã trở thành một niềm tự hào, một nguồn cảm hứng bất tận cho rất nhiều những tác giả. Một trong số đó là Huy Cận, ông đã sáng tác khúc ca “Đoàn thuyền đánh cá” để khắc họa hình ảnh những con người ấy. Trong tác phẩm, nổi bật lên những chi tiết vô cùng đặc sắc, tráng lệ, là sự kết hợp hài hòa giữa thiên nhiên và con người.
Mở đầu bài thơ chính là một bức tranh hoàng hôn tuyệt đẹp với hình ảnh vô cùng hùng vĩ, tráng lệ:
“Mặt trời xuống biển như hòn lửaSóng đã cài then đêm sập cửa”
Đó là một sự liên tưởng, tưởng tượng vô cùng thú vị. Mặt trời được ví như hòn lửa đỏ rực. Phép tu từ so sánh được sử dụng đem đến một bức tranh hoàng hôn vô cùng rực rỡ, tráng lệ, ấm áp. Câu thơ thứ hai lại sử dụng biện pháp ẩn dụ vô cùng tinh tế “Sóng – cài then”, “Đêm – sập cửa”. Tất cả thiên nhiên, vũ trụ đều tĩnh lặng, đi vào trạng thái nghỉ ngơi sau một ngày làm việc. Vũ trụ như một ngôi nhà. Tất cả biển cả bao la như ngôi nhà thứ hai với những người dân chài lưới.
Hai câu đầu tả cảnh thì tiếp đến hai câu sau của khổ thơ lại tả hình ảnh con người:
“Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơiCâu hát căng buồm cùng gió khơi”
Đây là một kết cấu tương xứng. Câu hát là niềm vui, sự phấn khởi của những con người lao động. Đây như một sức mạnh vô hình để thuyền ta căng buồm lướt gió khơi.
Cảm hứng, khí thế ấy tiếp tục được thể hiện qua cảnh đoàn thuyền đánh cá trong đêm trăng. Với những câu thơ vô cùng đặc sắc, giàu chất tạo hình:
“Thuyền ta lái gió với buồm trăngLướt giữa mây cao với biển bằngRa đậu dặm xa dò bụng biểnDàn đan thế trận lưới vây giăng”
Con thuyền giờ đây đã mang tầm vóc lớn lao. Thuyền có gió làm bánh lái, có trăng làm cánh buồm, “lướt giữa mây cao với biển bằng”, giữa mây trời và sóng nước. Con người cũng mang tầm vóc, tư thế làm chủ. Hình ảnh con người đã hòa nhập cùng với thiên nhiên, họ ở những vị trí trung tâm ra tận xa để dò bụng biển, dàn đan thế trận, bủa lưới vây giăng. Công việc ấy như một cuộc chinh phục của con người với biển cả, thiên nhiên.
Sau đó là hàng loạt những chi tiết tiếp theo thể hiện sự gắn bó, hòa hợp của con người với thiên nhiên:
“Ta hát bài ca gọi cá vàoGõ thuyền đã có nhịp trăng cao…”“Sao mờ, kéo lưới kịp trời sángTa kéo xoăn tay chùm cá nặng…”
Hình ảnh những người dân đánh cá trong niềm vui, hứng khởi bằng những câu hát đầy hào hùng cho chúng ta thấy một niềm vui phơi phới trong lao động. Sao mờ, đêm tàn cũng là lúc người dân chài lưới kéo cá lên với sự khẩn trương, gấp gáp, vội vã.
Ngoài ra, một loạt những hình ảnh thiên nhiên đẹp, lộng lẫy, rực rỡ được thể hiện qua bức tranh về những loài cá trên biển:
“Cá thu biển Đông như đoàn thoiĐêm ngày dệt biển muôn luồng sáng…”
“Cá song lấp lánh đuốc đen hồngCái đuôi em quẫy trăng vàng chóeVẩy bạc đuôi vàng lóe rạng đông…”
Tất cả hình ảnh, âm thanh, màu sắc hài hòa tạo nên một bức tranh thiên nhiên tuyệt đẹp về các loài cá trên biển khơi và tạo nên một vẻ đẹp lung linh, huyền ảo trên nền sông nước bao la.
Bài thơ nói chung và những chi tiết đặc sắc thể hiện sự tráng lệ, hài hòa của thiên nhiên và con người nói riêng đã khắc họa một bức tranh thiên nhiên hài hòa với bức tranh lao động của con người trên biển khơi bao la.

#Văn #mẫu #lớp #Phân #tích #sự #hài #hòa #giữa #thiên #nhiên #và #con #người #trong #Đoàn #thuyền #đánh #cá

  • Tổng Hợp: Du Lịch Sen Vàng
  • #Văn #mẫu #lớp #Phân #tích #sự #hài #hòa #giữa #thiên #nhiên #và #con #người #trong #Đoàn #thuyền #đánh #cá

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Back to top button